|
|
| Chrapanie i obturacyjny bezdech senny |
Człowiek przesypia około 1/3 części swego życia. Nie ma żadnej innej czynności, która pochłaniałaby aż tak wiele czasu. Sen przynosi wypoczynek wszystkim narządom - maleje metabolizm i napięcie mięśni, zwalnia się czynność serca oraz oddychanie.
U niektórych osób oddychanie w czasie snu odbiega od przyjętych norm: są ludzie, którzy chrapią. Z kolei u części spośród chrapiących w czasie snu może występować choroba zwana obturacyjnym bezdechem sennym.
» Chrapanie.
Chrapanie to skutek drgania wiotkiej części podniebienia i języczka, który stanowi jego zakończenie. W czasie snu rozluźniają się mięśnie podniebienia miękkiego, a przy ułożeniu ciała na plecach język cofa się do tyłu, usta się otwierają i dochodzi do zwężenia kanału gardła. Zwężenie kanału gardła powoduje, że powietrze przeciska się trudniej do płuc, wiruje i wywołuje znany wszystkim charakterystyczny efekt akustyczny. Głośność chrapania może mieć czasem natężenie nawet 70 decybeli (podobne jak dźwięki wydobywające się z pracującego młota pneumatycznego).
Chrapanie według różnych danych dotyczyć może około 2 miliardów osób na świecie (szacuje się, że chrapie ok. 8 milionów dorosłych ludzi w Polsce). Znacznie częściej chrapią mężczyźni niż kobiety, częściej chrapią starsi niż młodzi.
Tylko u nielicznych chrapanie ma określoną przyczynę i wymaga leczenia specjalistycznego. Głośne chrapanie i chwilowe bezdechy są groźne dla zdrowia (obturacyjny bezdech senny). Większość chrapiących jednak to ludzie zdrowi, którzy swoim chrapaniem jedynie uprzykrzają sen innym – bywa to nierzadko przyczyną różnych napięć. Chrapanie jest problemem w zasadzie większym dla otoczenia niż chrapiącego zwłaszcza np. podczas pobytu w szpitalu, sanatorium, hotelu, akademiku, na polach namiotowych, czy podczas długiej podróży publicznymi środkami komunikacji.
Chrapanie może mieć określone przyczyny, które poddają się leczeniu: niedrożność nosa z powodu skrzywienia przegrody nosowej, polipy nosa, alergia oddechowa, otyłość, czy też przerost migdałków. Jak napisano, w większości przypadków chrapanie nie wymaga specjalistycznego leczenia. Zazwyczaj wystarczy ograniczenie spożycia alkoholu (alkohol sprzyja chrapaniu), rzucenie palenia, pozbycie się zbędnych kilogramów. Chrapanie może być przerwane zmianą pozycji ciała (zamiast na wznak - na boku), są jednak takie osoby, które chrapią zawsze i w każdej pozycji.
» Obturacyjny bezdech senny.
Chrapanie może być sygnałem alarmowym zwracającym uwagę na pewne nieprawidłowości – może mianowicie być objawem obturacyjnego bezdechu sennego. Większość osób cierpiących na to schorzenie (choroba dotyczy około 2% kobiet i 4% mężczyzn w wieku średnim) nie zdaje sobie z tego sprawy, myląc jego najbardziej charakterystyczne objawy, czyli głośne chrapanie i bezdechy, ze zwykłym chrapaniem.
Podstawowym objawem obturacyjnego bezdechu sennego jest głośne, nieregularne chrapanie z okresami zatrzymania oddechu. Zwiotczałe mięśnie gardła, podniebienia miękkiego i łuków podniebiennych zapadają się tak głęboko, że w fazie wdechu zamykają dopływ powietrza do płuc. Okresy względnej ciszy odpowiadają wtedy bezdechom, natomiast głośne dźwięki występują w momencie przywrócenia wentylacji.
Sen osoby z bezdechami sennymi bywa na ogół niespokojny i przerwany krótkimi wybudzeniami, których chory nie jest świadomy. Bezdechom sennym mogą towarzyszyć uczucie duszności, kołatanie serca czy wzmożona potliwość. Chory niekiedy zrywa się w nocy przestraszony z uczuciem duszenia. W tej sytuacji sen nie przynosi odpoczynku - chory budzi się zmęczony, ma problemy z porannym „rozruchem". W ciągu dnia pojawia się uczucie zmęczenia, zaburzenia pamięci i koncentracji uwagi.
|
|
|
